Alle berichten van rgbeheer

Welkom op deze website!

Laatst bijgewerkt: 10 september 2021
Aantal bezoekers:  38.749  (views: 101.060)

Welke eisen stellen we aan kenniswerkers?

Paradox: we weten gewoon niet wat we niet weten
(….. en misschien willen we dat ook niet weten)!

De onontbeerlijke grondstof voor probleemoplossers is vanzelfsprekend hun kennis én ervaring. Maar wat betreft die feitenkennis: die moet deugdelijk zijn en beschikbaar voor de gebruiker. Een professional dient over voldoende vaardigheden te beschikken om die ter zake doende wetenschap bijeen te brengen en op de juiste wijze toe te passen omnauwgezet kwesties op te lossen.
Maar wat maakt nu kennis tot betrouwbare kennis? Hoe onderscheiden we betrouwbare van onbetrouwbare kennis? Hoe bepalend is de methodologie voor het produceren van kennis? Hoe vinden we de kennis die beslist nodig is voor het juist oplossen van een probleem in die reusachtige kennisberg? Hoe passen we die op de juiste wijze toe?
De relevantie van de juiste kennis is de sterk onderschatte kwestie van onwetendheid. Pijnlijk is dat we niet doorhebben wat we niet weten.

Onze troostrijke overtuiging dat we de wereld kunnen begrijpen, berust op een  zekere grondslag: ons bijna onbeperkte vermogen om onze onwetendheid te negeren.
Daniel Kahneman

Het kernprobleem is dan dat we onze cognitieve vaardigheden gemakkelijk overschatten, terwijl we ons gebrek aan relevante kennis onderschatten. Wie een kwestie tot een goed einde wil brengen, dient zich daarom qua kennis steeds drie vragen te stellen om zo te proberen om de onwetendheid in kaart te brengen:
1. Wat denken we te weten?
2. Wat zouden we moeten weten?
3. Wat kunnen we weten?

Voor het zoeken naar de juiste kennis en het adequaat toepassen daarvan hebben we steeds normatieve kaders nodig. Dat zijn de kennisleer, de epistemologie, samen met een beproefde werkwijze, de methodologie. Ook betekenis- en interpretatiekaders zijn onontbeerlijk.  We zullen werkwijzen moeten ontwikkelen, die het optimale resultaat van ons werk opleveren; dat zijn in essentie methodologische kwesties.

Wordt een uitspraak van de rechter vooral langs juridische of langs wetenschappelijke weg gewettigd? Die vraag is ongeoorloofd, het is een vals dilemma – een denkfout dus. Voor juridisch oordelen geldt dus steeds een dubbele normativiteit: die moeten steeds aan zowel  juridisch-dogmatische als epistemische voldoen. Daarvoor dienen die twee ook vervlochten te worden. Met die problematiek houdt zich de juridische epistemologie (legal epistemology) bezig.

Zie over het onderwerp onwetendheid: Daniel DeNicola, Understanding ignorance. The surprising impact of what we don’t know. MIT Press 2017.

Zie over het onderwerp juridische epistemologie: Susan Haack, What’s Wrong with Litigation-Driven Science? An Essay in Legal Epistemology. Seton Hall Law Rev  2013 vol. 38, p.  1053 – 1083 en Georgi Gardiner, Legal epistemology. In: D. Pritchard (editor) Oxford Bibliographies in Philosophy. Oxford: Oxford University Press; 2019. p. 1–52.