Deskundigenonderzoek

Basisbeginselen van goed deskundigenonderzoek
Bij veel juridische kwesties  is vaak de inbreng van een of meer deskundigen nodig. De deskundige informeert de juridische beslisser, maar mag niet op de stoel van de rechter gaan zitten. Juist bij medische aansprakelijkheid is de inbreng van deskundigen vaak van doorslaggevend belang.
⇒ Lees daarvoor: Essentiële kwesties bij het uitvoeren van een deskundigenonderzoek

Het deskundigenbericht
Er zijn steeds twee stappen die moeten worden genomen: (1) het formuleren welke vraag of vragen aan de deskundige zullen worden voorgelegd en (2) het kiezen van de persoon – of personen – die deze vragen het beste kan beantwoorden. Wanneer de deskundige door de rechter is benoemd, heet die rechtbankdeskundige (=deskundige in rechte) terwijl een deskundige die werd aangezocht door een der partijen een partijdeskundige heet.

Het optreden van incidenten of calamiteiten is steeds een symptoom van een onderliggende bredere problematiek; die moet de deskundige boven water zien te halen

Er zijn binnen een procedure twee verschillende soorten vragen van belang, die elk hun eigen methodologie vragen:
(1) de rechtsvraag: de juridische beslisser wordt een klacht of een eis voorgelegd en zal daarover moeten oordelen;
(2) de onderzoeksvraag: wat is hier precies gebeurd (reconstructie) en waarom is het zo gelopen (verklaring)?

De juiste vraagstelling is van cruciaal belang voor dat deskundigenbericht en daarbij gaat het nogal eens fout. Bij medische aansprakelijkheid wordt te vaak aan de deskundige een rechtsvraag gesteld in de vorm van: “heeft deze arts gehandeld, zoals van een redelijk bekwaam en redelijk handelend arts in die situatie had mogen worden verwacht?”. Dat is de rechtsvraag waarover de juridische beslisser zich zal moeten uitlaten, niet de deskundige.

Bepalend voor de uiteindelijke oplossing en beslissing van de kwestie is de juiste causale verklaring van een onheilsgebeurtenis en om die uitleg te vinden is het stellen van een open onderzoeksvraag essentieel. Waarom is dit zo gebeurd? Bij het beantwoorden van die onderzoeksvraag dient men steeds beducht te zijn op een achterafbias. We weten immers de onzalige afloop, want die is nu juist de aanleiding van de schadeclaim! Dat vraagt een speciale methode van onderzoek.
➜ Lees ook: De achilleshiel van het deskundigenbericht

Voor nadere oriëntatie over deze kwesties, zie de volgende publicaties over de juiste methodologie van onderzoek:

Een apart onderwerp is het gebruik van statistische methoden, die soms tot grote gerechtelijke dwalingen aanleiding hebben gegeven. Zie voor een beschouwing daarover: De rol van statistiek

Zie ook de website van het landelijk register van gerechtelijk deskundigen: https://lrgd.nl/
Zie ook gedragscode: GEDRAGSCODE voor gerechtelijk deskundigen in civielrechtelijke en bestuursrechtelijke zaken 2012
Zie ook:  Leidraad deskundigen in civiele zaken